De ondernemingsraad

Bij groei van een onderneming komen er diverse nieuwe aandachtspunten en uitdagingen. Eén daarvan is de mogelijke verplichting tot het instellen van een ondernemingsraad. De taken en bevoegdheden van de ondernemingsraad zijn opgenomen in de Wet op de ondernemingsraden (WOR). In deze bijdrage wil ik een korte uitleg geven over de ondernemingsraad, ook wel OR genoemd.

Wat is de ondernemingsraad?

De ondernemingsraad is een inspraak- en medezeggenschapsorgaan binnen een onderneming. De ondernemingsraad bestaat uit gekozen werknemers die namens de werknemers met de werkgever het overleg voeren. Het aantal leden van de ondernemingsraad is afhankelijk van het aantal werknemers in de onderneming en varieert daardoor van 5 leden tot maximaal 25 leden.

Wat doet de ondernemingsraad?

De ondernemingsraad stelt een reglement vast. In dat reglement staat onder andere een procedure omtrent de verkiezing van leden voor de ondernemingsraad, de gevallen waarin de ondernemingsraad, vergadervoorschriften etc.

De ondernemingsraad heeft overlegvergaderingen met de ondernemer over de onderwerpen die de ondernemingsraad of de ondernemer wenselijk acht.

De ondernemer moet de ondernemingsraad in de gelegenheid stellen om advies uit te brengen over diverse door hem voorgenomen besluiten. Die besluiten staan opgesomd in de Wet op de ondernemingsraden en zien voornamelijk op besluitvorming omtrent de uitvoering van de onderneming. Een voorbeeld daarvan is de verhuizing van de onderneming of inkrimping van de organisatie.

Daarnaast moet de ondernemer instemming hebben van de ondernemingsraad voor diverse voorgenomen besluiten die eveneens staan opgesomd in de Wet op de ondernemingsraden. Het betreft besluiten tot vaststelling, wijziging of intrekking van diverse regelingen die verband houden met werknemers, zoals arbeidstijden, pensioenregelingen of personeelsopleidingen.

Tenslotte moet de ondernemer de ondernemingsraad periodiek informeren omtrent bepaalde zaken. Ook die zaken staan opgesomd in de Wet op de ondernemingsraden.

De ondernemingsraad kan veel voordelen hebben voor de ondernemer. Allereerst voldoet de ondernemer aan zijn wettelijke plicht tot het instellen, wat ook zijn positieve weerslag vindt in diverse andere regelingen. Men denke daarbij aan diverse (arbeidsrecht)wetten die bepalen dat er mag worden afgeweken van de wettelijke regeling met instemming van de ondernemingsraad.

Daarnaast voorziet een goed werkende ondernemingsraad de ondernemer van waardevolle informatie uit de achterban en kan de ondernemingsraad worden gebruikt om draagvlak te creëren voor voorgenomen beleid.

Wanneer is een ondernemingsraad verplicht?

Iedere onderneming waarin meer dan 50 personen werkzaam zijn is verplicht een ondernemingsraad in te stellen.

Overigens dient een ondernemer (of een groep ondernemers) die twee of meer ondernemingen in stand houdt waarin tezamen meer dan 50 personen werkzaam zijn een gemeenschappelijke ondernemingsraad (GOR) in te stellen, indien dit bevordering is voor een goede toepassing van de Wet op de ondernemingsraden in de betrokken ondernemingen. Het laatste deel van de vorige zin laat ruimte voor interpretatie.

Het uitgangspunt bij de instelling van een ondernemingsraad dient te zijn dat deze zo laag mogelijk in de onderneming of samenstel van ondernemingen wordt opgenomen. Een individuele ondernemingsraad geniet dus de voorkeur boven een gemeenschappelijke ondernemingsraad.

De Sociaal Economische Raad (SER) kan een onderneming ontheffing verlenen voor het instellen van een ondernemingsraad voor een periode van maximaal 5 jaar ingeval van bijzondere omstandigheden.

Overigens zijn ondernemingen met 10 tot 50 werknemers verplicht een personeelsvertegenwoordiging te verzorgen of personeelsvergaderingen te organiseren.

Welke werknemers tellen mee in de berekening?

De Wet op de ondernemingsraden bepaalt op een eigen manier welke personen werkzaam zijn in de onderneming en sluit niet aan bij het reguliere begrip ‘werknemer’. Om die reden worden onder andere meegeteld:

– alle personen die op basis van een arbeidsovereenkomst werkzaam zijn in der onderneming;

– alle personen die in een onderneming meer dan 24 maanden via een uitzendconstructie of detachering worden ingeleend;

– alle personen die vanuit een onderneming via een uitzendconstructie of detachering ter beschikking worden gesteld aan een of meerdere ondernemingen van derden.

De bestuurder of bestuurders van de onderneming tellen niet mee in de berekening.

Conclusie

De Wet op de ondernemingsraden kan de ondernemer verplichten tot het instellen van een ondernemingsraad. De rechten en plichten die daarbij komen kijken zijn sterk afhankelijk van de wet, eventuele cao’s, een reglement en de wensen van de werknemers.

Hebt u hulp nodig bij de inrichting van de ondernemingsraad of twijfelt u of een ondernemingsraad verplicht is? Neem gerust contact op.